چاقی شکم خطرناک تر است

گویا گرفتاری آدم‌های چاق، یكی و دو تا نیست؛ هم ورزش برایشان سخت‌تر است، هم اشتهایشان بیشتر است و هم باید نگران باشند كه مبادا به عوارض اضافه‌وزن مبتلا شده اند و همین نگرانی هم، باعث پرخوری بیشترشان می ‌شود.

به تازگی خبری در محافل علمی منتشر شده كه نشان می ‌دهد این چرخه معیوب چاقی، واقعاً جدی‌تر از این هاست؛ چرا كه تازه‌ترین مطالعات نشان می ‌دهد بافت چربی، به‌ خصوص در نواحی دور شكم، می ‌تواند باعث ترشح هورمونی شود كه این هورمون تحریك‌كننده رشد سلول‌های بافت چربی و نیز اشتهای فرد است. به این ترتیب، چاقی، آن هم چاقی دور شكم، باز هم برای فرد بیمار، چاقی می‌ آورد.

این هورمون، كه نوروپپتید Y نام دارد، برای محققان ناشناخته بود. آنها در مطالعات پیشین خود ساز و كار اصلی این هورمون را دریافته بودند، اما گمان می‌ كردند تنها منشاء آن، خود مغز است. اما مطالعه جدید كه روی موش‌های آزمایشگاهی انجام شده، نشان می ‌دهد كه چربی‌های دور شكمی هم می ‌توانند این هورمون را تولید كنند.

به این ترتیب می‌ توان گفت علاوه بر دانستن عوارض چاقی، مهم است بدانیم این چاقی در كدام نقطه بدن متمركز است، چون چاقی دور شكم و كمر، خطرناك تر است.

مطالعه‌ای در گذشته نشان ‌داد كه دور كمر80 سانتی‌متر به بالا برای زنان و 94سانتی‌متر به بالا برای مردان، می ‌تواند هشداری برای وقوع حمله قلبی با احتمال بالا باشد. اهمیت موضوع تا آنجا بود كه حتی در كسانی كه وزن آنها نسبت به قدشان در محدوده طبیعی بود، اما دور كمر بالا داشتند، احتمال رسوب چربی در رگ‌ها و تصلب شرائین(آترواسكلروز) بیشتر بود و این همان چیزی است كه متخصصان قلب را نگران وقوع حمله قلبی می ‌كند.

همچنین مطالعات قبلی كه در دانشگاه هاروارد انجام شده، نشان می ‌داد كه بافت چربی پراكنده در نقاط مختلف بدن، حتی اگر نسبت وزن به قد فرد در محدوده طبیعی باشد، باز می ‌تواند دردسرساز شود.

این محققان، با تصویربرداری خاصی از پراكندگی چربی در نقاط مختلف بدن و مقایسه تصاویر به دست آمده با احتمال خطر وقوع بیماری‌های قلبی در درازمدت، دریافته بودند كه هر چقدر میزان چربی‌های رسوب‌كرده در ارگان‌های حیاتی بدن مانند قلب و كبد بیشتر باشد، فرد بیشتر در معرض خطر این بیماری‌هاست؛ حتی اگر وزن او هم طبیعی باشد و چاق به‌ نظر نرسد و حالا این مطالعه جدید، توانسته است تا حد زیادی مطالعات پیشین را در مورد چربی‌های تجمع‌ یافته در نقاط مختلف بدن، به‌ خصوص در نواحی دور شكم و كمر، ‌تایید كند. این چربی‌ها، با تولید هورمون نوروپپتید Y، چرخه معیوبی می‌ سازند كه باعث مضاعف شدن عوارض چاقی می‌ شود.

اما محققان كانادایی که مجری این مطالعه جدید بوده اند، قصد دارند از این نتایج، نه برای ناامید كردن بیماران مبتلا به چاقی، بلكه در جهت یافتن راه‌هایی مناسب برای پیشگیری و درمان مشكلات آنها استفاده كنند. آنها می‌ گویند: کشف نقش بافت چربی در تولید این هورمون دردسرساز، ممكن است سرنخ‌هایی را جهت تشخیص سریع‌تر و زودهنگام افراد مستعد چاقی در اختیار پزشكان قرار دهد. با انجام یك آزمایش خون ساده، در آینده، شاید بتوان این افراد را زودتر  و قبل از اینكه در این چرخه معیوب گرفتار شوند، شناسایی كرد.

*مطالب مرتبط:

آیا ورزش باعث بیشتر خوردن می شود؟

بهترین شاخص برای سنجش چاقی

آرام تر بخورید تا چاق نشوید

«بدن»، خود را با پرخوری تطبیق می دهد

عوارض چاقی چیست؟

عاملی مهم در کاهش وزن

چاقی شكمی

بزرگی شكم و درمان آن

اندام ساعت شنی چیست؟

دلایل چاقی افراد و انواع روش های لاغ

http://tebyan.net/Social/Nutrition/DietTypes/LosingWeightDiets/2008/6/5/67806.html

علائم و علل بيماري MS

مالتيپل اسکلروزيس (Multiple Sclerosis) که اختصارا به آن “ام اس” گفته مي‌شود، نوعي بيماري مزمن دستگاه اعصاب مرکزي(مغز و نخاع) است، که در اثر تخريب سلول‌هاي عصبي ايجاد مي گردد.

هر سلول عصبي يا نورون (neuron) از بخشي به نام جسم سلولي، شاخه‌اي بلند به نام “آکسون” و يک يا چند شاخه نازک و کوتاه به نام “دندريت” تشکيل شده است. اطراف آکسون و دندريت‌هاي هر سلول عصبي با پوشش يا غلاف مخصوصي به طور کامل احاطه شده است که به “غلاف ميلين” معروف است. وظيفه اين غلاف که تقريبا مشابه پوشش عايق اطراف سيم برق است، محافظت و کمک به افزايش سرعت انتقال پيام‌هاي الکتريکي است که در سراسر سلول‌هاي عصبي بدن جريان دارد.

اين تخريب زماني اتفاق مي‌افتد که بخشي از گلبول‌هاي سفيد خون(سلول‌هاي T،B و پلاسما سل‌ها) که جزء سيستم ايمني بدن محسوب مي‌شوند و نقش دفاعي از سلول‌هاي بدن را دارند، از سد مغزي عبور کرده و به سيستم اعصاب مرکزي وارد ‌شوند و به غلاف ميلين سلول‌هاي عصبي(به جاي عوامل بيگانه) حمله کرده و سبب آسيب و ايجاد لکه‌هاي سخت در آن ها مي‌شوند. علت اين واکنش”خود ايمني” هنوز معلوم نيست.

“ام اس” به طور خاص با تخريب پوشش ميلين در عصب‌هاي يک منطقه از بدن شروع شده و به دنبال آن، مناطق ديگري از بدن به صورت غير قابل پيش‌بيني درگير مي‌گردد و بسته به اين که چه بخشي دچار ضايعه شده يا اندازه پلاک‌هاي ايجاد شده روي اعصاب به چه اندازه است، فرد مبتلا علائم گوناگوني را نشان مي‌دهد.

چنان چه آسيب وارده در سلول‌هاي مغزي باشد، حافظه، قدرت تمرکز و يادگيري مختل مي‌شود، ايجاد ضايعه در منطقه مخچه، با عدم تعادل در ايستادن و حرکت مشخص مي‌گردد و آسيب ميلين در سلول‌هاي عصبي نخاع، با بروز اختلال در اندام‌ها و بافت‌هايي از بدن که با آن سلول‌هاي عصبي ارتباط دارند، همراه مي‌باشد.

به عبارتي با آسيب ديدن غلاف ميلين سلول‌هاي عصبي، انتقال پيام‌ها به سوي مغز يا نخاع و يا از اين مراکز به اندام‌هاي مربوطه مختل مي‌گردد، به عنوان مثال پيام مربوط به حرکت دادن انگشتان دست از بين مي‌رود و هرگز به عضلات انگشتان دست که ظاهرا سالم نيز هستند، نمي‌رسد و به اين ترتيب فرد قادر به تکان دادن انگشتان خود نمي‌باشد.

علائم “ام اس”:

بيماري “ام اس” شامل دوره‌هاي فعال(حاد) و غيرفعال(مزمن) است و علائم بيماري از فردي به فرد ديگر متفاوت مي‌باشد. درگيري و اختلالات چشمي توام با کاهش قدرت بينايي در اين بيماري معمولا شايع است.

علائم “ام اس” به طور کلي شامل ضعف و گرفتگي عضلات ، وضعيت نيمه فلجي، بي‌حسي، سوزن سوزن شدن و خواب رفتگي دست و پاها ، حرکات غيرارادي، لرزش، اشکال در تعادل بدن، سرگيجه، مشکل در بلع غذا، اختلال در تکلم و کاهش ديد مي‌باشد. گاهي گوش‌ها دچار وز وز و يا کاهش شنوايي مي‌گردند و مشکلات مربوط به کنترل ادرار و کار کرد مثانه و کاهش ميل جنسي از جمله علائمي است که امکان دارد در بعضي بيماران مشاهده شود. اوج بروز اين بيماري در سنين 20 تا 40 سالگي است و در زنان بيشتر از مردان رخ مي‌دهد.

در حال حاضر MRI بهترين روش براي شناسايي و تشخيص اين بيماري است.

شايع‌ترين نوع “ام اس”:

“ام‌ اس” انواع گوناگوني دارد. شايع‌ترين نوع آن که معمولا 75 درصد افراد، به اين نوع مبتلا مي‌شوند به نوع “عود کننده- فروکش کننده” معروف است. در اين نوع، حملات بيماري به طور ناگهاني ايجاد شده و بخش‌‌هايي از بدن بيماران را در گير مي‌کند. سپس علائم بعد از مدتي فروکش کرده و تا حدودي بهبودي ايجاد مي‌شود.

حمله بعدي بيماري مي‌تواند بعد از مدت کوتاهي باشد و يا سال‌ها بعد اتفاق بيافتد. اغلب مدت زمان عود بيماري و حمله شديد 24 تا 48 ساعت طول مي‌کشد.

علل موثر دربروز “ام اس”:

دانشمندان علل و عوامل گوناگوني را در بروز اين بيماري موثر دانسته‌اند، ولي هيچ کدام از آنها هنوز به درستي ثابت نشده است. از اين عوامل مي‌توان به وضعيت سيستم ايمني بيمار، وراثت و برخي از عوامل محيطي مانند ابتلا به عفونت‌هاي ويروسي، موقعيت جغرافيايي محل زندگي بيمار و تاثير برخي از هورمون‌ها اشاره کرد.

تحقيقات علمي نشان داده است، افرادي که به حملات “ام اس” دچار مي‌شوند، احتمالا استعداد و زمينه ابتلا را از بدو تولد به ارث برده‌اند و با داشتن زمينه ارثي، وقتي بيماري در آن ها بروز مي‌کند که عوامل محيطي گوناگون نيز محرک ايجاد آن باشند. مطالعات علمي بروز اين بيماري را در بين سفيدپوستان بيشتر از ساير نژادها گزارش کرده‌اند.

در زمينه تاثير ويروس‌ها و عفونت‌هاي ويروسي مانند سرخجه، اوريون، آنفلوآنزا، هپانيت B و… در ابتلا به “ام اس”، متخصصين در حال انجام تحقيقات گسترده‌اي مي‌باشند.

*مطالب مرتبط:

تغذيه در بيماران مبتلا به ام.ا

http://tebyan.net

شناخت ساختمان دندان

هر دندان دارای یک قسمت خارج از لثه به نام تاج و قسمت دیگری درون آرواره به نام ریشه می ‌باشد که مرز بین این دو قسمت را گردن یا یقه دندان می‌ نامند. ریشه دندان در درون حفره‌ای از استخوان فک قرار گرفته که این استخوان از نوع نابالغ می ‌باشد.

تاج دندان از داخل به خارج شامل مغز، عاج و میناست و ریشه دندان از داخل به خارج شامل مغز، عاج، سیمان و لیگمان دور دندانی یا پریودونت می ‌باشد.

مغز دندان

در وسط دندان حفره‌ای قرار دارد که این حفره در قسمت تاج، وسیع بوده و اطاقک پالپی و در قسمت ریشه، کانال ریشه‌ای نامیده می‌ شود. پالپ دندان شامل ماده زمینه‌ای، الیاف کلاژن ظریف، سلول های فیبربلاست، ماکروفاژ، پلاسماسل، لنفوسیت، رگ های خونی و رشته‌های عصبی می‌ باشد که عروق و اعصاب از سوراخی در عمق ریشه به نام سوراخ رأسی به درون مغز وارد می ‌شوند. در محیط مغز سلول های سازنده عاج قرار گرفته‌اند.

عاج

عاج بافت مینرالیزه‌ای شبیه استخوان می‌ باشد که در اطراف مغز دندان هر تاج و ریشه قرار گرفته و ضخامت عمده دندان را تشکیل می‌ دهد. مواد معدنی عاج عمدتاً از نمک های کلسیم به صورت بلورهای هیدروکسی آپاتیت می ‌باشد که حدود 70 در صد وزن خشک آن را تشکیل می‌ دهند. ماتریکس عاج حاوی الیاف کلاژن نوع I و کیکوز آمینو گلیکان می ‌باشد که توسط سلول های سازنده عاج (ادونتوبلاست) سنتز و ترشح می ‌گردند.

عاج از نظر فیزیکی سفت تر از استخوان و زرد رنگ می‌ باشد. عاج توسط سلول های ادونتوبلاست ساخته می ‌شود و زاویه این سلول ها به نام زاویه تومز (Tomes Fibr) نامیده می‌ شود. زاویه تومز در عاج، درون لوله‌های باریکی به نام لوله‌های عاجی قرار می‌ گیرند.

عاج ساخته شده در حد فاصل سلول های ادونتوبلاست و عاج معدنی شده که فاقد مواد معدنی می ‌باشد، پیش عاج نامیده می ‌شود. عاج بر خلاف استخوان در صورت از بین رفتن سلول های ادونتوبلاستی برای مدت ها باقی می‌ ماند و این امر حفظ دندان های فاقد مغز زنده را امکان پذیر می ‌سازد. عاج به علت حضور زوایای تومز و انتهاهای عصبی آزاد در درون لوله‌های عاجی ، بافتی حساس می ‌باشد و همه تحریکات وارده به عاج به صورت درد دریافت می‌ شود. به همین دلیل سطح عاج در تاج دندان توسط مینا و در ریشه توسط سیمان پوشیده شده است.

مینا

مینا به عنوان لایه محافظی برای عاج تاج دندان محسوب می‌ شود. مینا سخت ترین بافت بدن به شمار می ‌رود که حدود 97 درصد آن را مواد معدنی تشکیل می ‌دهد که عمدتاً به صورت بلورهای هیدروکسی آپاتیت می‌ باشند. ماتریکس آلی مینا فاقد کلاژن و حاوی پروتئین های ویژه‌ای به نام آمیلوژن (Amelogenin) و انملین (Enamelin) می ‌باشد. ماتریکس مینا توسط سلول هایی به نام آمیلوبلاست سنتز و ترشح می‌ گردد که این سلول ها در مرحله تکامل جوانه دندانی در سطح مینا قرار دارند و چون پس از در آمدن دندن از بین می ‌روند، مینا غیر قابل ترمیم است و هیچگونه آسیب وارده به آن جداره جبران نمی ‌گردد.

از نظر میکروسکوپی مینا از میله‌ها یا منشورهای مینایی تشکیل شده که از عمق به سطح قرار گرفته‌اند و در اطراف هر منشور مینا ناحیه غنی از مواد آلی به نام غلاف مینایی یا غلاف منشوری وجود دارد و ماده مینایی بین منشورهای مینایی را مینای بین منشوری می‌ نامند. آخرین محصول سلول های آمیلوبلاست در سطح مینا لایه ظریفی را تشکیل می ‌دهد که کوتیکول مینا نامیده می‌ شود. مینا از نظر فیزیکی به رنگ سفید می‌ باشد که سطح دندان حداقل می ‌باشد (عاملی که به شروع پوسیدگی در این نواحی کمک می‌ کند).

سیمان دندان

سیمان بافتی شبیه استخوان ولی فاقد سیستم های هاوسی و رگ های خونی است که در سطح خارجی عاج را در ناحیه ریشه دندان می ‌پوشاند. سیمان در نزدیکی یقه دندان نازک و در عمق ریشه ضخیم می‌ باشد. سیمان نزدیک یقه و همچنین سیمانی که در مجاورت عاج قرار دارند، فاقد سلول است و به سیمان بی سلول مرسوم است. ولی در بقیه جاها سیمان سلول دار بوده و حاوی سلول هایی به نام سمنتوسیت می ‌باشد. به علت سیمان سازی ، ضخامت سیمان با پیشرفت سن افزایش می ‌یابد.

لیگمان دور دندان

لیگمان دور دندان بافت همبند متراکمی است که هم به عنوان ضریع عمل می ‌کند و هم اتصال محکمی را بین ریشه دندان و استخوان بوجود می‌ آورد. این لیگمان در سطح رو به استخوان حاوی استئوبلاست و استئوکلاست و در سطح رو به سیمان حاوی سمنتوبلاست می ‌باشد. بافت همبند تشکیل دهنده لیگمان دور دندانی، فاقد الیاف الاستیک و حاوی رگ های خونی و لنفی و اعصاب، مخصوصاً در سطح مجاور سیمان می ‌باشد. الیاف کلاژن لیگامان دور دندانی به صورت دسته‌های متعدد افقی و مایل، سیمان ریشه را به استخوان فک چسبانده‌اند. ترتیب قرار گیری و انعطاف پذیری این الیاف جابجایی محدود دندان و انجام عملیات ارتودنسی را امکان پذیر می ‌سازد و همچنین به عنوان ضربه گیر از وارد شدن ضربه مستقیم به دندان و ساییدگی آن جلوگیری می ‌کند. فعالیت های متابولیک و سنتز کلاژن در لیگامان دور دندانی دارای شدت بالایی است و به همین دلیل هر گونه اختلال در سنتز کلاژن باعث اختلال در ساختمان لیگامان و لق شدن دندان ها می ‌گردد.

لثه (gum)

لثه قسمتی از مخاط دهان می‌ باشد که به طور محکم به پریوست استخوان فک در فک فوقانی و تحتانی چسبیده است. اپی‌کلیوم لثه در سطح رو به حفره دهانی از نوع سنگفرشی مطبق شاخی است که بافت همبند زیرین آلن دارای پاپی های بلندی می‌باشد. در سطح مجاور دندان ، اپی‌کلیوم لثه ضخیم شده و به سطح مینا چسبیده است و سلول های اپی‌کلیال توسط اتصالات نیمه دسموزوم به این لایه متصلند. این اتصالات با پیشرفت سن به طرف ریشه عقب نشینی کرده و باعث نمایان شدن ریشه می ‌گردند.

*مطالب مرتبط:

دندان های كوچك، اما مهم

لبخندی زیبا با دندان هایی سفید

آیا جرم گیری باعث آسیب به دندان ها می شود؟

مراحل عصب کشی دندان(با تصاویر)

صحیح مسواک زدن(با تصاویر)

مواد غذایی موثر در پوسیدگی دندان و جلوگیری از آن

شناخت علل پوسیدگی دندان

علت دندان درد

مراقبت از دندان هاي کودک

آيا مي‌دانيد هنگام پوسيدگي دندان‌هاي شيري كودكتان بايد چه کار كنيد و چه وقت بايد آنها را پر كنيد يا بكشيد؟

شما هم مانند بسياري از مردم فكر مي ‌كنيد مراقبت از دندان ها، در مسواک زدن خلاصه مي ‌شود، مسواک ‌زدني که متأسفانه در بسياري از موارد هم به درستي انجام نمي‌ شود!؟ بعضي‌ها وقتي به دندانپزشک مراجعه مي کنند، که البته معمولاً بسيار هم دير به دير صورت مي ‌گيرد، از داشتن دندان هاي پوسيده در دهان خود تعجب مي‌ كنند و جمله تکراري آنها اغلب اين است: ” اما من که دندان هايم را هر شب مي شويم!”.

بد نيست بدانيد پوسيدگي دندان، نه مربوط به يک ماه يا دو ماه اخير، بلکه تاريخچه آن مي تواند به زماني خيلي دور برگردد، شايد قبل از 8 سالگي.

سؤالات شايع شما راجع به بهداشت دهان و دندان در همين دوره ي حساس را از يك دندانپزشك پرسيده‌ايم.

رويش اولين دندان

- بچه ي اول من 9ماهه بود که اولين دندان هايش درآمد، اما بچه ي دومم در 6ماهگي صاحب دندان شد. بچه ي خواهرم هم در همان ماه اول، دندانش درآمد. مي خواستم بدانم اصلاً قانون خاصي در مورد دندان درآوردن بچه ها وجود دارد؟ البته بچه ي خواهرم الان يك ماه و نيمه است و خواهرم زمان شير دادن به او خيلي اذيت مي شود. آيا راه ‌حلي براي او وجود دارد؟

در مورد سؤال اول بايد گفت که در مورد سن دندان درآوردن محدوده مشخصي وجود دارد. ايده ال‌ترين زمان براي رويش اولين دندان، 9ماهگي است، البته اگر 3 ماه زودتر يعني از 6ماهگي يا 3 ماه ديرتر يعني 12ماهگي هم اولين دندان هاي کودک شيرخوار درآمدند، طبيعي است و جاي نگراني ندارد.

اما در رابطه با مورد دوم، در موارد استثنايي ممکن است نوزادي در همان ابتداي تولد، صاحب دندان باشد يا در ماه اول، دندان درآورد؛ البته اين فقط در مورد 2 دندان جلوي پايين اتفاق مي افتد. در اين مواقع، فقط اين دو دندان جلو هستند که زودتر از موعد درمي آيند و باقي دندان ها در زمان مناسب درخواهند آمد.

در صورت بروز اين مسئله، بايد در اولين فرصت به دندانپزشک مراجعه کرد چرا که بايد مشخص شود، اين دندان درآمده دنداني اضافي است يا جزء دندان هاي شيري محسوب مي شود. براي تشخيص اين موضوع ، بايد عكس گرفته شود. اگر در عکس مشخص شود که دندان شيري در زير اين دندان وجود دارد، اين دندان، اضافي است که البته در اکثر مواقع نيز چنين است.

با توجه به اينکه اين دندان عمر طولاني نخواهد داشت و هنگام افتادن، مي تواند به درون حلق کودک بيفتد و خطراتي را متوجه او کند، همچنين با توجه به ناراحتي اي که مادر در زمان شير دادن خواهد داشت، اين دندان بلافاصله کشيده مي ‌شود. اما اگر در عکس دندان ها متوجه شويم که اين دندان شيري کودک است که زودتر از موعد در آمده، در صورت امکان، بايد با آن کنار آمد، هرچند که براي مادر شيرده سخت خواهد بود.

شيرت را بخور؛ مفيده!

بچه من 6ساله است و اولين دندان شيري‌اش از هفته پيش لق شده؛ البته هنوز نيفتاده است. من از آن موقع هر روز به او 3 ليوان شير مي دهم تا دندان هاي دائمي اش محکم شوند. مي خواستم بدانم چه کار ديگري مي توانم انجام دهم تا فرزند من دندان هايي خوب و سالم داشته باشد؟

بايد توجه داشت که اولين دندان هاي دائمي که درمي ‌آيند، دندان هايي نيستند که به جاي دندان هاي شيري درمي آيند، بلکه دندان هاي آسياي بزرگ کودک هستند که در محدوده ي سني 6 سالگي بيرون مي آيند. نکته دوم اينکه دندان هاي دائمي از مدت‌ها قبل از آنكه بخواهند دربيايند، شروع به تشکيل کرده اند.

به‌عنوان مثال، تشکيل تاج دندان هاي آسياي دائمي يعني قسمتي از دندان که ما در دهان مي بينيم ،که از 8-7 ماهگي شروع مي شود. پس براي داشتن دندان هايي سالم و محکم بايد از همان ابتدا به تغذيه و بهداشت دهان کودک توجه داشت؛ البته اين به آن معنا نيست که خوردن شير در 6 سالگي ديگر فايده اي ندارد چرا که تا 8 الي 9سالگي دوره حساس رشد دندان هاست و تأمين کلسيم لازم براي بدن امري ضروري است.

در عين حال تعدادي از تحقيقات جديد نشان داده اند که کلسيم نه ‌فقط براي رشد و استحکام دندان ها، بلکه براي حفظ سلامت لثه ها نيز مفيد است. پس مصرف لبنيات براي همه ي سنين سودمند خواهد بود، البته فقط داشتن تغذيه اي خوب براي رشد و سلامت دندان ها کافي نيست و بايد از همان سنين ابتدايي به بهداشت دهان و دندان توجه لازم داشت.

*مطالب مرتبط:

نيش زدن مرواريدهاي نوزادي

دندان هاي كوچك، اما مهم

شناخت علل پوسيدگي دندان

ضرورت نگهداري از دندان ها

آشنايي با انواع دندان ها

از دست دادن دندان ها

فلورايد؛استحکام دهنده ي دندان

سن شروع استفاده از فلورايد